अलनिनो-प्रभावेन वर्षायाः न्यूनता—ऋतुविज्ञानविभागस्य चिन्ता

प्रशान्तमहासागरे उष्णजलप्रवाहस्य अर्थात् ‘एलनिनो’ इत्यस्य प्रभावे वर्धिते सति भारतवर्षे वर्षर्तौ वर्षणस्य न्यूनतायाः आशंका संजाता। यद्यपि हिन्दुमहासागरस्य स्थितिः किञ्चित् साहाय्यं कुर्यात्, तथापि सः प्रभावः एलनिनो-वेगं पूर्णतया रोद्धुं न शक्नोति। ऋतुविज्ञानविभागस्य आकलनेन देशे सामान्यवृष्टितः द्वादशप्रतिशतं न्यूनं वर्षणं जातम्। विशेषतः पूर्वभारते, झारखण्डे, बिहारे, उत्तरभारते च जलाभावः दृश्यते। यद्यपि बङ्गोपसागरे वायुमण्डलीयपरिवर्तनेन कतिपयेषु प्रदेशेषु वर्षा भवेत्, तथापि समग्रदेशे वृष्टेः न्यूनता कृषिकार्ये चिन्तां जनयति। विदर्भादि-क्षेत्रेषु अपि महती वर्षा-न्यूनता अस्ति।

Editor In Chief : Dr Dhimant Purohit